Küresel Et Piyasasında Fiyatlar Sert Yükseliş Eğiliminde
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün son raporu, ekim ayında küresel et fiyat endeksinin gerilediğini ancak sığır etinde yükselişin sürdüğünü ortaya koyuyor. Sekiz ay boyunca aralıksız görülen artış eğiliminin ardından gelen bu daralma, piyasalarda kısa süreli bir rahatlama sağlasa da tablo ülkeler arasında giderek belirginleşen fiyat uçurumunu gözler önüne seriyor. Küresel pazarda hem talep dalgalanmaları hem de üretim maliyetlerindeki farklılaşma, et fiyatlarının neden tek bir eğri izleyemediğini açıkça gösteriyor.
Avrupa Birliği Komisyonu’nun güncel verileri, özellikle kırmızı ette ülke bazlı fiyat ayrışmasının son bir yılda hızla büyüdüğünü ortaya koyuyor. Karkas et fiyatlarının kimi ülkelerde yüzde 25’e yaklaşan oranlarda artması, üretim maliyetlerinin yanı sıra tüketim eğilimlerinin de değiştiğini gösteren önemli bir işaret niteliği taşıyor.
Avrupa ve ABD Piyasasında Sert Yükseliş
İngiltere’de 100 kilogram karkas et fiyatı ekim ayında 745,3 euro seviyesinde kaydedildi. Geçen yıl aynı dönemde 600 euroyun altında olan bu fiyat, yaz aylarında 800 euroyu aşarak son yılların en yüksek seviyelerine çıkmıştı. Son haftalarda hafif bir gevşeme görülse de yıllık bazda yüzde 25’e varan artış dikkat çekiyor.
Benzer bir tablo dünyanın en büyük kırmızı et üreticisi ve tüketicisi olan ABD’de yaşanıyor. Ülkede 100 kilogram karkas et fiyatı ekim ayında 727,5 euro olarak kaydedildi. Geçen yıl 580 euro civarında olan fiyatlar bir yıl içinde yaklaşık yüzde 25 arttı. Avrupa Birliği ortalamasının 669,8 euroya ulaşması ise bölge genelinde güçlü talebin sürdüğünü gösteriyor.
Türkiye Euro Bazında Farklı Bir Seyir İzliyor
Küresel pazarlarda fiyat artışı sürerken Türkiye bu eğilimin dışında kalan ülkelerden biri oldu. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yakından takip ettiği kırmızı et piyasasında euro bazlı fiyatlarda düşüş yaşandı. Mart ayında 10,88 euro olan karkas etin kilogram fiyatı kasım ayında 9,66 euroya gerileyerek yüzde 11,2’lik bir düşüş sergiledi.
Küresel yükselişe rağmen Türkiye’nin ters yönlü hareketi, iç piyasada farklı dinamiklerin devrede olduğunu gösteriyor. Bu ayrışmanın yılın geri kalanında devam edip etmeyeceği ise küresel arz görünümü ve yerel üretim maliyetleriyle şekillenecek.
