Hububatta Lisanslı Depoculuk Yönetmeliği Değişti

“Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” 27 Ağustos 2025 tarihli ve 32999 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Hububat Tedarikçileri Derneği Yönetim Kurulu Üyesi ve TOKAY Lisanslı Depoculuk Danışmanlık Limited Şirketi Kurucusu Sektör Uzmanı Hikmet Özkan, yönetmelikte yapılan düzenlemelerin sektörün işleyişinde ortaya çıkardığı önemli yeniliklere ilişkin yazılı açıklamada bulundu.
Yazısında öncelikle yeni düzenleme ile lisanslı depoculuk sisteminde yepyeni bir dönem başladığını belirten Özkan, bu değişikliklerin sektöre ne gibi avantajlar ve yükler getireceğinin zamanla ortaya çıkacağını ancak şimdiden sahadaki yansımaları takip edip paylaşmanın sektör paydaşları için büyük önem taşıdığını ifade etti.
Lisanslı Depolara Bilgi Sistemi ve Seviye Ölçme Sistemi Kuruluyor
Yönetmelikle birlikte ilk göze çarpan değişikliklerden biri denetimler için kurulacak olan yeni yapı oldu.
Özkan’dan gelen açıklamaya göre, daha önce Ticaret Bakanlığı tarafından yürütülen tüm denetim ve inceleme görevleri, bundan sonra TOBB bünyesinde kurulacak “Denetim Kuruluşu” tarafından gerçekleştirilecek.
Ayrıca, Ürün İhtisas Borsası (TÜRİB) tarafından kurulacak olan “Lisanslı Depo Bilgi Sistemi” ve lisanslı depo işletmelerinin depolarına kurmak zorunda olacağı “Seviye Ölçme Sistemi” sayesinde bu depoların tüm faaliyetleri elektronik ortamda izlenebilecek.
Bu kapsamda, bilgi sistemin kurulumu ve işletimine ilişkin giderler Borsa tarafından lisanslı depolardan tahsil edilirken, sistem devreye girdikten sonraki iki ay içerisinde lisanslı depolar ve yetkili sınıflandırıcılar sistemin gerekliliklerine yerine getirmek zorunda olacak.
“Seviye Ölçüm Sistemi” ile de lisanslı depolardaki ürünlerin miktarının tespiti sağlanacak. Bu sistemle ilgili teknik kriterler Bakanlık tarafından yayınlanacak ve bunlar yayınlandıktan sonraki altı ay içerisinde lisanslı depoların, sistemin kurulumunu yapması gerekecek.
Depo Teminat Oranları ve Tarife Dönemleri Değişiyor
Yazılı açıklamasında lisanslı depo teminat oranları ve teminat tarife dönemlerinin değiştiğini de aktaran Özkan, Yönetmelikteki önemli değişiklikleri teknik detaya girmeden özetleyeceğini ifade ederek, konuyla ilgili daha detaylı bilgi edinmek isteyeneler olursa soruları yanıtlayacağını dile getirdi.
Özkan, lisanslı depo teminatının, tesisler ile tesislerin yer aldığı taşınmazın lisanslı depoya ait olması şartıyla kapasitenin % 15’inin korunduğunu, ancak tesisler ile taşınmaz Tazmin Fonuna verilen rehin hariç olmak üzere kiralık veya ipotek verilmiş olması halinde teminat oranı % 22,5 olarak uygulanacağını aktardı.
Özkan, bu durumda olan lisanslı depoların altı aya kadar teminatlarını güncellemeleri gerektiğini hatırlattı.
Lisans Alınırken Tesislerden Yapı Ruhsatı İstenecek
Kuruluş ve yapı ruhsatıyla ilgili de bilgi veren Özkan, yeni dönemde lisanslı depo şirketlerinin, ya en baştan ya da kuruluş izninden itibaren bir yıl içinde arsa tapusu veya kira sözleşmesini Ticaret Bakanlığı’na sunması, iki yıl içinde ise tesisini tamamlayarak lisans başvurusunda bulunması gerektiğini açıkladı.
Ayrıca lisans alırken tesislerden artık “Yapı Ruhsatı” da istenecek.
Denetim Kuruluşu’nun Yapısı Nasıl İşleyecek?
Özkan, bundan sonraki süreçte TOBB bünyesine geçen denetim ve inceleme işlemleri kapsamında, TOBB’dan 3 temsilcinin yer alacağı Denetim Kuruluşu’nun yapısıyla ilgli tanımlamanın şu şekilde olduğunu aktardı:
“Sermayesinin en az yüzde 50’si kamu kurumu ve/veya kamu kurumu niteliğinde meslek üst kurumu niteliğinde meslek üst kuruluşu ortaklığında olan denetim kuruluşunun yönetim kurulunda bakanlıktan ve Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğünden birer, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinden üç temsilci yer alır.”
Bu kuruluş, lisanslı depoların faaliyet izinlerinden kapasite artırımı başvurularına, lisans yenileme incelemelerinden lisanslı depoların belirli aralıklarla kontrolüne ve ürün analizlerinin doğruluğundan muhafaza koşullarına kadar birçok kritik alanda inceleme yapacak.
Kuruluş ayrıca, adli veya idari yaptırım gerektiren herhangi bir husus tespit edilmesi durumunda, bunları yazılı olarak Bakanlığa bildirme zorunluluğu gibi birçok önemli konuda da rol alacak.
Denetim Hizmetleri Karşılığında Lisanslı Depolardan Ücret Alınacak
Denetim Kuruluşu, yaptığı hizmetler karşılığında önceden belirlenmiş ve Ticaret Bakanlığınca onaylanmış ücret tarifesine göre lisanslı depolardan ücret alacak.
Özkan, alınacak bu ücretin içerisine denetçilerin yol, konaklama ve diğer masraflarının dahil edilmesi ve denetçilerin lisanslı depo ve yetkili sınıflandırıcılardan bağımsız her türlü gideri kendilerinin yapması gerektiğini ifade etti.
Yapılacak Kontrollerin Sınırları İnceleme Rehberi İle Çizilecek
Özkan ayrıca, yapılacak kontrollerin “İnceleme Rehberi” çerçevesinde net olarak tanımlanması gerektiğinin altını çizdi.
Buna ek olarak, denetçi keyfiyetinin önüne geçmek için lisanslı depoların da bu rehbere göre tüm tesisi teknik ve idari yönden hazırlaması gerektiğini aktaran Özkan, denetçilerin lisanslı depoya bildireceği veya isteyeceği eksikliği rehbere veya yazılı bir maddeye dayandırması gerektiğini vurguladı.
Yönetmelikle Birlikte Yeni İş Alanları Doğdu
Özkan açıklamasında, İç Ticaret Genel Müdürlüğü bünyesindeki bir daire başkanlığının bugüne kadar giderek genişleyen bir sektörün tüm mevzuat, idari ve teknik işleri lisanslı depolara herhangi bir mali yük getirmeden yürütebildiğine de dikkat çekti.
Bu durumun olağanüstü bir çaba gerektirdiğini, ancak bu sistemi sürdürülebilir kılmanın imkansız olduğunu aktaran Özkan, bu düzenlemeyle birlikte, Bakanlık iş yükü azaltılırken, Denetim Kuruluşu bünyesinde çalışacak olan “Lisanslı Depo Denetçisi” şeklinde yeni bir iş alanının da oluştuğunu ifade etti.
Özkan’ın yaptığı açıklamaya göre, denetçilerin en az dört yıllık lisans düzeyinde eğitim veren üniversitelerden mezun olmaları veya kamu kuruluşlarının lisanslı depoculuk alanında faaliyet gösteren birimlerinde en az 3 yıl görev yapmış ve lisans düzeyinde üniversite mezunu olmalarının yanı sıra açılacak eğitimlere katılarak sınavlarda başarılı olmaları gerekiyor.
Sistemdeki değişiklikleri aktarmasının ardından Özkan, yazılı açıklamasını süreçle ilgili şu şekilde temennide bulunarak bitirdi:
“Bu düzenlemeler inşallah lisanslı depoculuğun gelişmesine, güvenilirliğine, sürdürülebilirliğine vesile olur.”