Türkiye Genelinde Buğday Üretimi Artarken Pamukta Düşüş Devam Ediyor
Türkiye tarım sektörü 2026 üretim sezonuna radikal değişimlerle giriyor. Bitkisel üretimde dengeler değişirken, ülke genelinde buğday ekimine yönelik ciddi bir talep artışı gözlemleniyor. Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) tarafından sağlanan alım garantisi, su kaynaklarındaki sorunlar ve alternatif ürünlerin düşük fiyatlandırması çiftçiyi tahıla yönlendiren temel etkenler arasında yer alıyor. İklim şartlarının uygun seyretmesi halinde Türkiye’nin 2026 yılı buğday üretiminin 22 milyon ton seviyelerinde gerçekleşeceği tahmin ediliyor. Buğdayda beklenen rekor artışın aksine, stratejik ürünlerden biri olan pamukta ise üretim alanlarının sert bir şekilde daralması bekleniyor.
Toprak Mahsulleri Ofisi Rekor Üretim Artışı İçin Hazırlıklarını Tamamladı
Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürü Ahmet Güldal, üretim alanlarındaki genişlemenin farkında olduklarını ve kurum olarak bu artışa hazırlıklı olduklarını duyurdu. Geçmiş dönemlerde 22 milyon tonun üzerinde rekoltelerin görüldüğünü hatırlatan Güldal, Ofis’in daha önce 13 milyon tonu aşkın alım yaptığını vurguladı. Üreticinin mağdur edilmeyeceğinin altını çizen Güldal, alım süreçlerinin titizlikle yönetileceğini belirtti. TMO’nun Aralık 2025 tarihli Fenolojik Değerlendirme Raporu da sahadaki bu değişimi doğruluyor. Rapora göre özellikle arpa ve ekmeklik buğday üretimine yönelik ülke genelinde yoğun bir yönelim bulunuyor.
Kuraklık ve Su Sorunu Üreticileri Alternatif Ürünlere Yönlendiriyor
Tarımsal üretim tercihlerinde iklim krizi ve yüksek maliyetler belirleyici rol oynuyor. İç Anadolu Bölgesi’nde su ihtiyacı yüksek olan şekerpancarı ve mısırdan kaçış başlarken, üreticiler daha az su isteyen buğday ve arpaya geçiş yapıyor. Eskişehir ve Konya gibi hububat merkezlerinde ise çiftçiler bir yandan kuraklıkla mücadele ederken diğer yandan köstebek ve fare zararlılarıyla uğraşıyor. Kayseri ve Aksaray’da sulu tarım alanlarının daralmasıyla birlikte hububat ekilişlerinde yüzde 6’ya varan artışlar öngörülüyor. Benzer bir tablo Marmara ve Trakya’da da görülüyor. Tekirdağ ve Edirne’de kuraklık nedeniyle verim kaybı yaşayan ayçiçeği üreticisi, tarlalarını kanola ve arpaya çeviriyor.
Maliyet Baskısı Altındaki Pamuk Üreticisi Tarlasını Yer Fıstığına Ayırıyor
Son dört sezondur fiyatların maliyetlerin altında kalması pamuk üreticisini zorlu bir tercihe sürükledi. Amerika Tarım Bakanlığı raporlarına da yansıyan düşük fiyatlar ve artan girdi maliyetleri, Türkiye’nin en önemli pamuk üretim merkezlerinde kaçışı hızlandırdı. Ege, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde pamuk ekim alanları hızla daralıyor. Şanlıurfa’da yüksek su maliyetlerinden kaçınan üreticiler, dekar başına 2 bin 800 lira su ücreti ödenen pamuk yerine, 754 lira su ücreti olan yer fıstığına yöneliyor. Ayrıca verimi yarı yarıya düşüren pembe kurt zararlısı da üreticinin pamuktan vazgeçmesinde etkili oluyor. Sektör temsilcileri, pamuk üretimindeki bu sert düşüşün ithalatı artırabileceği konusunda uyarıda bulunuyor.
Güneydoğu Anadolu Bölgesinde Kırmızı Mercimek Üretiminde Büyük Artış Bekleniyor
Buğday ve arpadaki artışın yanı sıra kırmızı mercimek üretimi de 2026 yılında yükselişe geçecek ürünler arasında yer alıyor. Türkiye’deki üretimin yüzde 98’ini karşılayan Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde, özellikle Diyarbakır, Batman ve Şanlıurfa illerinde kırmızı mercimeğe ciddi bir kayış gözlemleniyor. Münavebe uygulamaları ve diğer ürünlere kıyasla daha tatmin edici fiyat beklentisi bu artışı destekliyor. Gaziantep’te ise barajlardaki doluluk oranlarının düşüklüğü nedeniyle sulama birliklerinin ikinci ürünlere su veremeyeceğini açıklaması, üreticiyi zorunlu olarak kuru tarım ürünü olan kırmızı mercimeğe yöneltiyor. Bölge genelinde kırmızı mercimek ekim alanlarının ve rekoltesinin geçen yıla oranla belirgin şekilde artması bekleniyor.
