Gübre Stokları Yeterli Diyen Bakan’a Erhan Adem’den Sert Eleştiri
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın gübre arzında hiçbir sorun yaşanmadığı ve stokların yeterli olduğu yönündeki beyanları tarım sektörünün bir numaralı gündem maddesi haline geldi. Cumhuriyet Halk Partisi Parti Meclisi Üyesi Erhan Adem, Bakan Yumaklı’nın bu açıklamalarını sahadaki somut gerçekleri işaret ederek eleştirdi. Çiftçinin içinde bulunduğu krizin resmi iyimser tabloyla örtüşmediğini savunan Adem, tarım politikalarındaki plansızlığın tüm ülkenin gıda güvenliğini tehlikeye attığını vurguladı.
Satışların Durdurulması ve Karne Uygulaması Arz Sorununu Büyütüyor
Bakanlık cephesinden gelen açıklamaların aksine, çiftçilerin üretim sahasında karşılaştığı zorluklar giderek artıyor. Erhan Adem, üreticinin öz sermayesiyle kurulan Tarım Kredi Kooperatiflerinin ani bir kararla gübre satışlarını durdurduğunu hatırlatarak ortadaki çelişkiye dikkat çekti. Satışların durdurulmasının hemen ardından gelen gübre fiyat artışları ve gübrenin karneyle satılmaya başlanması, mevcut stokların yeterli olduğu yönündeki söylemleri zayıflatıyor.
Kamuoyunun aydınlatılması adına kritik sorular yönelten Adem; arz sorunu yoksa satışların neden durdurulduğunu, fiyat artışlarının hangi ekonomik gerekçeye dayandırıldığını ve karne uygulamasında hangi kriterlerin baz alındığını sordu. Üreticinin ihtiyaç duyduğu gübreye zamanında ve yeterli miktarda ulaşamaması, tarladaki verimi doğrudan düşürecek ve zincirleme bir etkiyle gıda fiyatlarında yeni artışların önünü açacak.
Yüksek Maliyetler ve İthalat Odaklı Sistem Çiftçiyi Tarladan Koparıyor
Gübre krizinin perde arkasında yalnızca anlık tedarik sorunları değil, yapısal ve mali yönetim tercihleri de yatıyor. Ziraat Bankası üzerinden sağlanan ticari kredilerin doğrudan üretime destek olmak yerine zarar eden iştiraklere aktarıldığı yönündeki iddialar, çiftçinin sırtındaki finansman yükünü daha da ağırlaştırıyor. Tarım Kredi Kooperatiflerinin asli görevi olan ucuz girdi temini vizyonundan uzaklaşarak yüksek maliyetli borçlanma yoluna gitmesi, üreticiyi ciddi maliyetlerle baş başa bırakıyor.
Özellikle Tarım Kredi’nin en önemli iştiraklerinden Gübretaş’ın, İran’daki Razi tesislerinde duran faaliyetler nedeniyle ucuz hammaddeye erişimini kaybetmesi maliyet kontrolünü zorlaştırdı. Sermaye Piyasası Kuruluna sunulan raporlarda eriyen özkaynaklar ve bilançolara yansıyan zararlar dikkat çekerken, 2026 yılı bütçesinde tarımsal destekleme ve altyapı yatırımlarından ziyade genel yönetim giderlerine büyük pay ayrılması eleştirilerin odak noktasını oluşturuyor. Hasat sonunda maliyetini bile çıkaramayan çiftçiler, bu sistem yüzünden tarım arazilerini terk etmek zorunda kalıyor.
Gıda krizinin kalıcı çözümünün tarımsal kaynakların şeffaf yönetilmesinden geçtiğini belirten Erhan Adem; ucuz girdi temini ve bilimsel üretim planlamasıyla çiftçiyi yeniden tarlaya döndürmeyi taahhüt ettiklerini ifade etti.
