Temel Gıda Ürünlerinde İhracat ve İthalat Kuralları Değişti
Ticaret Bakanlığı artan gıda fiyatlarını dengelemek, enflasyonla mücadeleye destek vermek ve iç piyasada gıda arz güvenliğini sağlamak amacıyla yeni ticaret politikalarını devreye soktu. Tarım ve Orman Bakanlığı ile koordineli olarak yürütülen çalışmalar kapsamında, iç ve dış ticarette spekülatif fiyat hareketlerinin önüne geçilmesi hedefleniyor. Bu doğrultuda birçok temel tüketim maddesinin ihracatına sınırlandırma getirilirken, bazı ürünlerin ithalatında ise gümrük vergisi indirimlerine gidildi.
Yerli üretimin desteklenmesi ve iç piyasadaki ürün miktarının korunması amacıyla çeşitli hayvansal ve tarımsal ürünlerin yurt dışına satışına yeni kurallar getirildi. Ticaret Bakanlığının aldığı kararlar doğrultusunda uygulanan ihracat tedbirleri şu şekilde şekillendi:
- Sınırlandırılan Ürünler: Beyaz et, yumurta, nohut ve kuru fasulye ihracatına doğrudan kısıtlama getirildi.
- Takibe Alınan Ürünler: Elma ve limon ihracatı “Kayda Bağlı Mallar Listesi” içerisine alınarak bakanlık tarafından yakın izlemeye tabi tutuldu.
İthalat Vergileri Tüketiciyi Korumak İçin Düşürüldü
Tüketicilerin temel gıda maddelerine daha uygun fiyatlarla ulaşabilmesi ve iklimsel koşullar nedeniyle yaşanan rekolte kayıplarının piyasaya olumsuz etkilerini silmek amacıyla çeşitli gümrük vergisi indirimleri açıklandı. Bakanlığın güncel ithalat düzenlemeleri şu rakamlarla duyuruldu:
- Ayçiçeği Tohumu ve Yağı: 12 Ocak ile 31 Mayıs 2026 tarihleri arasında geçerli olmak üzere, 1 milyon ton yağlık ayçiçeği tohumu için yüzde 0, ya da bunun alternatifi olarak 400 bin ton ham ayçiçeği yağı için yüzde 20 gümrük vergili tarife kontenjanı açıldı.
- Yeşil Mercimek: Kuraklık ve rekolte düşüklüğü sebebiyle sofralardaki fiyatı korumak adına, yüzde 19,3 olan gümrük vergisi Nisan 2026 sonuna kadar geçici olarak yüzde 10’a düşürüldü.
- Yulaf: Sanayicilerin maliyet yükünü hafifletmek için bisküvi, yulaf ezmesi ve müsli üretiminde kullanılmak şartıyla yüzde 130 olan gümrük vergisi Nisan 2026’ya kadar yüzde 30 seviyesine çekildi.
- Limon: 12 Mart 2026 tarihine kadar uluslararası sınırlardaki en yüksek oran olan yüzde 54 seviyesinde uygulanan gümrük vergisi, tüketici ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla 31 Temmuz 2026’ya kadar geçici olarak yüzde 10’a indirildi.
- Antep Fıstığı: Zirai don ve kuraklığın vurduğu Antep fıstığında artan fiyat ateşini söndürmek için ithalat kapısı aralandı.
Ekmek Fiyatları ve Gübre Arzı İçin Yeni Adımlar Atıldı
Küresel jeopolitik gerilimlerin tarımsal girdi maliyetlerine yansımasını engellemek isteyen Ticaret Bakanlığı, çiftçinin en önemli giderlerinden olan gübre için de harekete geçti. 7 Mart 2026 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan karar ile üre cinsi gübrenin gümrük vergisi sıfırlandı.
Öte yandan, halkın temel gıda maddesi olan ekmek konusunda da sıkı tedbirler alındı. Esnaf odaları tarafından belirlenen ekmek tarifelerinde Ticaret Bakanlığının “uygun görüş” şartı çok daha etkin bir hale getirildi. Bu yeni düzenlemeyle birlikte ekmekte hem gramaj standartlarının tavizsiz korunması hem de tüketici için adil bir fiyatlandırmanın tesis edilmesi amaçlanıyor.
