Gıda Ürünlerinde Tüketiciyi Yanıltan “Günlük” Tarzı Etiketler Kaldırıldı

Tarım ve Orman Bakanlığı, raflardaki gıda ürünlerinin ambalaj ve etiketleme standartlarını tamamen değiştiren yeni bir düzenlemeye imza attı. Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu’nda yapılan kapsamlı revizyonla birlikte, tüketiciyi yanıltan pazarlama stratejilerinin önüne geçilmesi hedefleniyor. Yeni kurallar, gıda güvenliğinde ve şeffaflıkta yepyeni bir dönemin kapılarını aralıyor.

Ambalajlardaki Korkutucu Figürlerin Kullanımı Yasaklandı

Yeni yönetmelik, çocukların fiziksel ve ruhsal gelişimini korumak adına ambalaj tasarımlarına ciddi kısıtlamalar getirdi. Şiddeti özendiren veya çocuklarda korku yaratabilecek silah, kafatası, beyin, göz ve klozet gibi figürlerin gıda ambalajlarında yer almasına yasak geldi. Gülen yüz veya nazar boncuğu gibi pozitif simgelerin kullanımına ise izin verilmeye devam edilecek.

Bunun yanı sıra, ürün içerikleriyle örtüşmeyen görsellerin ambalajlara basılması engellendi. Gerçek meyve yerine yalnızca meyve aroması barındıran ürünlerin paketlerinde ilgili meyvenin fotoğrafı yer alamayacak. Tüketiciyi doğru yönlendirmek amacıyla, bu tarz ürünlerin etiketlerinde aromalı ibaresinin net bir şekilde yazılması zorunlu kılındı. İçeriğinde gerçek peynir veya çilek bulunmayan ürünlerde “peynirli” ya da “çilekli” gibi kelimeler kullanılamayacak.

Fabrikasyon Ürünlerdeki Abartılı Etiketler Raflardan Kalktı

Tüketicinin algısını yönlendiren abartılı kelimeler ve asılsız sağlık beyanları da yeni kılavuzla birlikte tarihe karışıyor. Endüstriyel tesislerde üretilen gıdaların üzerine “ev yapımı” yazılması tamamen yasaklandı. Ürünlerin ambalajlarında “yüzde 100 doğal”, “en doğal” veya “hakiki” gibi ifadelerin yer alması engellenirken, bir gıdaya “doğal” denebilmesi için ürünün hiçbir gıda katkı maddesi içermemesi şartı getirildi. Ayrıca “palm yağı içermez” veya “glukoz şurubu içermez” gibi belirli bir bileşenin yokluğu üzerinden yapılan haksız pazarlama taktiklerine de sınırlama getirildi.

Tüketicilerin en çok yanıldığı konulardan biri olan tazelik algısı için de kesin kurallar belirlendi:

• Günlük kuralı: Bir ürünün ambalajında “günlük” yazabilmesi için raf ömrünün en fazla 24 saat olması gerekecek.
• Tazelik algısı: Paketli ürünlerde “fırından taze” veya “taze sıkılmış” kelimelerinin kullanımı yasaklanırken, dondurulmuş ya da işlem görmüş gıdalarda “taze” kelimesine kesinlikle izin verilmeyecek.
• Vegan gıdalar: Bitkisel bazlı üretimlerde “vegan peynir”, “süt” veya “yoğurt” gibi hayvansal çağrışım yapan isimler yasaklandı. Bu ürünler artık “bitkisel bazlı içecek” gibi şeffaf ve doğru isimlerle raflarda yer alacak.

Restoran Menülerindeki İçerik Bilgisi İçin Süreler Açıklandı

Yeni etiketleme dönemi yalnızca market raflarını değil, kafe ve restoran gibi toplu tüketim alanlarını da kapsıyor. Tüketicilerin ne yediğini tam olarak bilmesi amacıyla; menülerde, yazı tahtalarında, broşürlerde veya dijital ekranlarda gıdaların kalori değerleri ve içerik bilgileri açıkça okunacak şekilde sergilenecek.

Bakanlık, işletmelerin teknik altyapılarını bu şeffaf sisteme uygun hale getirebilmesi için kademeli bir geçiş takvimi hazırladı. Türkiye genelinde zincir şeklinde faaliyet gösteren büyük işletmelerin 1 Temmuz 2026 tarihine kadar, küçük ölçekli esnaf ve restoranların ise 2027 yılının sonuna kadar kalori bildirimi gibi yeni kurallara uyum sağlaması gerekecek.